Krajem devetnaestog veka, u Srbiji je već radilo oko dve stotine lekara i kada je, 1904. godine, održan prvi kongres srpskih lekara i prirodnjaka, Jovan Danić bio je predsednik organizacionog odbora, a njegov bliski saradnik dr Vojislav M. Subotić izlazi sa svoja tri predavanja: „Sudska psihijatrija“, „Progresivna paraliza“ i „Rusaljke“.

Doktor Vojislav Subotić proveo je čitav radni vek, od 1896. do 1922. godine, u Bolnici za duševne bolesti u Beogradu, kao njen lekar i upravnik. Poznat kao praktičar i teoretičar, snažno angažovan na organizaciji Srpskog Crvenog krsta, bavio se ponajviše sudskom psihijatrijom, te je objavio niz stručnih radova skupljenih pod naslovom „Gradja za sudsku psihijatriju“.

„Dolaskom Danića i Subotića, prvih lekara psihijatara koji su, zapravo, bili i prvi stalni lekari bolnice, lekari koji su u svoj rad unosili ne samo svoje stručno znanje i stvaralačku energiju već i ljubav prema pozivu koji su izabrali, počinje nova era u radu bolnice i razvoju srpske psihijatrije, što se ogleda ne samo u unutrašnjem bolničkom radu već i u nastojanjima propraćenim nesumnjivim uspesima da se započne borba protiv nazadnih shvatanja i prošire ograničeni horizonti“, piše Aleksandar Ilić.

U prvih pedeset godina rada, kroz bolnicu je prošlo oko 5 500 bolesnika. Posle tragičnih iskustava koje je naš narod morao da prodje u dva balkanska i u Prvom svetskom ratu, broj primljenih pacijenata se naglo povećava. Već do 1934. godine, bolnica je primila 15 000 obolelih. Nedostatak prostora i neophodnih uslova za rad, koji se pojavio na samom početku rada ove ustanove, trajao je gotovo kroz celu njenu istoriju. Teške prilike u kojima su duševno oboleli provodili periode svog hospitalizovanja, u vreme Prvog svetskog rata uzimaju zaista tragične razmere. Usled gladovanja, hladnoće i iscrpljenosti, smrtnost bolesnika naglo skače i iznosi preko dvesta umrlih svake godine. Medju njima je bio i veliki srpski književnik, Petar Kočić.

Po završetku rata, bolnica prima preko pet stotina obolelih godišnje, a nedostatak stručnog osoblja i prostora potrebnog za smeštaj i dalje predstavljaju veliki problem. „Bilo je perioda da se u prostoru koji je po svojoj kubaturi mogao da primi najviše 300 bolesnika, nalazilo na lečenju i utočištu dvostruko ili čak trostruko više njih“, piše Ilić. U sećanju  Beogradjana toga vremena ostali su i neki od pacijenata – slobodnjaka, kao izvesni Pera Karaburma, bivši cirkuski akrobata, ili Nikola Kokotović, koji je u dvorištu bolnice uzgajao najveće hrizanteme u tadašnjoj Jugoslaviji i bio odličan šahist, pa su i neki od najvidjenijih stanovnika prestonice, medju njima i ministar Jovan Djaja, dolazili na šahovske partije ogranizovane u Doktorovoj kuli.

Uprkos teškoćama, period izmedju dva svetska rata, predstavlja i period razvoja čitave medicine u Srbiji. Podižu se nove duševne bolnice u Kovinu, Toponici i u Moslavini. Ova poslednja više godina je radila kao depandansa Duševne bolnice u Beogradu, od koje je bila opskrbljena i potrebnim zdravstvenim kadrom. U prostorijama Duševne bolnice u Beogradu bilo je, od 1923. godine prvo sedište novoosnovane psihijatrijske klinike. Iz nje će, tokom vremena, izrasti Neuropsihijatrijska klinika pri Medicinskom fakultetu. Dužnost njenog prvog upravnika obavljao je dr Vladimir Vujić, profesor Neurologije i Psihijatrije  i poznati naučni radnik tog vremena.

Na osnovu sačuvane medicinske dokumentacije može se videti da, u to vreme, psihijatrija u Srbiji sledi moderne principe lečenja, posebno u pogledu medikamentnog tretmana. Tridesetih godina prošlog veka uvedeno je u beogradskoj Duševnoj bolnici lečenje kardijazolskim šokom. „Lečenje insulinom“, piše Aleksandar Ilić, “bilo je primenjivano vrlo brzo pošto su o tome metodu i rezultatima lečenja bile objavljene prve publikacije.“

Po završetku Drugog svetskog rata pristupa se i lečenju pomoću elektrošokova koji su uvedeni u psihijatriju 1937. godine. Drugi svetski rat donosi nova iskušenja osoblju i pacijentima Duševne bolnice u Beogradu. Opet od gladi i avitaminoze umire veliki broj bolesnika, a u toku bombardovanja 1944. godine biva pogodjeno i II muško odeljenje. Da bi se bolesnici i personal zaštitili, bolnica se seli u Toponicu, a u Beogradu ostaje samo oko 50 bolesnika i nekoliko ljudi od personala.

Po analogiji sa danima nakon Prvog svetskog rata, broj bolesnika se 1945. opet naglo uvećava i bolnica samo te godine prima preko 1100 pacijenata iz svih krajeva Jugoslavije. Koliko je to ogroman pritisak može se sagledati iz činjenice  da je po završetku rata čitava zemlja imala svega oko 4 000 psihijatrijskih postelja. Skučene prostorije koje su daleko od svih higijenskih normi, ogroman broj bolesnika i nedovoljan broj lekara i srednje-medicinskog osoblja ponovo predstavljaju veliki problem. „Kada je pitanje daljeg smeštaja  novih bolesnika postalo goruće“, kaže Aleksandar Ilić,“osniva se 1953. godine Psihijatrijska bolnica u Vršcu, u organizaciji Duševne bolnice u Beogradu, koja je obezbedjuje, bar za početak, najminimalnijim potrebnim lekarskim kadrom i u nju prevodi izvestan broj svojih bolesnika. Ovo privremeno rasterećenje samo prividno poboljšava teške smeštajne prilike bolnice i ona se već posle nekoliko godina nalazi gotovo u istoj situaciji...“

Početkom sedamdesetih godina, beogradskoj bolnici pridodato je i šest paviljona u Padinskoj Skeli, umnožavaju se kadrovi i bolnica ponovo počinje da ide u korak sa modernim shvatanjima u psihijatriji. Kao jedna od prvih ustanova te vrste u bivšoj Jugoslaviji, Duševna bolnica u Beogradu počinje sa sistematskim ispitivanjem i uvodjenjem neuroleptika i psihofarmaka. Uporedo sa razvojem medikamentne terapije, čine se napori na rešavanju socijalne problematike bolesnika i njihovoj readaptaciji i resocijalizaciji. Bolnica uvodi službu socijalnih radnika i osniva psihološki kabinet, trudeći se da radu sa bolesnicima pristupi timski, tako da psihijatar, psiholog i socijalni radnik zajedničkim trudom vrate bolesnika porodici i društvu.