Zakonom o uredjenju sanitetske struke i o čuvanju narodnog zdravlja od 30. marta 1881. godine, „Dom za s uma sišavše“ pretvoren je u Bolnicu za duševne bolesti, a za novog upravnika postavljen je dr Djordje Klinkovski, dotadašnji fizikus Uprave varoši Beograda. Njegovim dolaskom nastaju krupne promene u organizaciji rada bolnice. U narednih nekoliko godina podignute su nove zgrade i cela bolnica je podeljena na devet numerisanih odeljenja u kojima je moglo biti smešteno oko 140 pacijenata. Doktorova kula pretvorena je u muško odeljenje Duševne bolnice, a u njenom sastavu nalazile su se i kapela i prosektura.

U dokumentima iz tog perioda već nailazimo na savremene dijagnoze, medju kojima su najčešće: mania, melancholia, dementis paralytica, epilepsia, dementis secundaria. Prva sačuvana istorija bolesti potiče iz 1880. godine.

Tih godina, u srpskoj medicini pojavljuje se ličnost dr Laze Lazarevića, čije ime nosi današnja Specijalna bolnica za psihijatrijske bolesti u Beogradu. Jedan od najznačajnijih srpskih književnika u periodu realizma, bio je i naš prvi kliničar, prvi naučnik i prvi originalni mislilac lekar. Od povratka sa tada prestižnog Medicinskog fakulteta u Berlinu 1879., pa sve do prerane smrti, krajem 1890. godine, dr Lazarević je objavio čitav niz naučnih radova i napisa u „Srpskom arhivu“. Vrhunac tog naučnog kliničkog stvaralaštva dostigao je u prvom opisu diferencijalne dijagnoze ishijatičkih bolesti, objavljenom najpre u „Srpskom arhivu“, a zatim i u bečkom časopisu „Allgemeine Wiener Medicinisch Zeitung“ 1884. godine, pod naslovom „Ishias postica Cotunii, ein Beitra zur deren Differential-Diagnose“.

Pomenutim Zakonom o uredjenju sanitetske struke predvidjeno je imenovanje još jednog, sekundarnog lekara u duševnoj bolnici i tako je, sredinom 1881. godine, na to mesto postavljen dr Jovan Danić, prvi srpski specijalista – psihijatar. Dužnost upravnika bolnice Danić je, sa kraćim prekidima, obavljao od 1885. pa sve do penzionisanja 1911. godine. U tom periodu on je, kao istaknuti naučni i društveni radnik, objavio preko dve stotine članaka, referata i recenzija u „Srpskom arhivu“ i „Narodnom zdravlju“, obavljao je dužnost urednika tih časopisa i dugi niz godina biran je za predsednika Srpskog lekarskog društva. U zasebnim izdanjima objavio je tekstove: „O duševnom bolu: psihijatrijska studija“, „Uvod u sudsku psihopatologiju“, „Novije gledište o hipnozi i sugestiji“, „Jedna šetnja kroz ludnicu“, „DJenije i ludilo“, „O samoubistvu“, „Nešto iz higijene ljubavi“, „Jedan savet mladim i neženjenim ljudima“ i dr.

Izraziti književni dar Danićev, njegova sposobnost da živo i plastično prikaže likove bolesnika, pomogli su mu da učini prve koraka u slamanju predrasuda tadašnjeg društva prema žiteljima Duševne bolnice. U predavanju nazvanom „Jedna šetnja kroz ludnicu“, koje je održano u gradjanskoj kasini, februara 1883. godine on kaže: „...Ludilo je bolest kao i sve ostale bolesti... Dužnost je pak nauke da baci malo svetlosti baš na ovaj predmet, u kome je malo estetike i o kome sam nameran da vam nekoliko reči progovorim, te da se od ovih paćenika, koje je sudba predala mraku ludila, načine opet valjani ljudi, sa trezvenim, vedrim i veselim životom. Dužnost je nauke i opšteg milosrdja da pronadje puta i načina kojim će spasti ove nevoljnike, a da onima koji se ne mogu izlečiti utoli ogromnu nevolju koja ih je zadesila...“

Sledi često duhovit i pomalo kozerski Danićev opis atmosfere u Duševnoj bolnici: „Prvo ćemo da prodjemo kroz paviljon za takozvane mirne muške bolesnike. "Hvala lepo na tim mirnim bolesnicima; gledajte kako onaj istrča iz sobe i kako nas strogo gleda", reći će mi koja saputnica. Izvinite, ali to je bolničar, sasvim pametan čovek. Eto vidite kako i ludi ljudi mogu lepo izgledati, te izmedju sviju njih nadjoste pametnoga da vam izgleda kao sumanut.“

Ta zamišljena šetnja kroz beogradsku duševnu bolnicu završava se piščevim  opisima oporavljenih pacijenata: „Posle ovih većinom tužnih slika, da se vratimo i pogledamo onu nekolicinu sa vedrim izrazom lica i veselim osmejkom. To su bolesnici koji su prizdraveli i sad čekaju da se otpuste kući gde će sa oživelom snagom da pregnu na rad, kao najbolji lek i predohranu ludila.“

Psihijatrijski rad, pre svega Danićevim angažovanjem, prenosi se sada i van same ustanove i osvaja nova polja delatnosti, a psihijatrijska nauka čini prve korake ka afirmaciji i unošenju nove svetlosti u dotadašnja shvatanja. Oktobra meseca 1901. godine osniva se u Beogradu "Društvo trezvenosti", medju čijim inicijatorima glavnu ulogu ima Jovan Danić. 1903. pokreće se list "Trezvenost" koji Danić uredjuje, a 1907. godine, „opet je Jovan Danić spiritus agens gutemplerske lože "Trezvenost" i Saveza trezvene mladeži.“

U ovom periodu rada bolnice, istorije bolesti su daleko dokumentovanije, a dijagnoze u potpunosti odgovaraju onovremenim shvatanjima i klasifikacijama u psihijatriji. „Značajno je“, piše dr Ilić, „da 1896. po prvi put srećemo slučaj gde se priroda bolesti nije mogla tačno odrediti, pa se čitav boravak bolesnika u bolnici završio konstatacijom in observatio, što svakako može da se protumači prilaženjem bolesniku na jedan novi, studiozniji i odgovorniji način, bez ranijeg olakog dijagnostikovanja na osnovu samo najupadljivijih simptoma.“